การพัฒนาชุดหลักสูตรฝึกอบรมระยะสั้นเสริมสร้างทักษะชีวิต กรณีศึกษานักศึกษาทุนครูรักษ์ถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัญหาและความต้องการจำเป็นในการพัฒนาชุดหลักสูตรอบรมระยะสั้นเสริมสร้างทักษะชีวิตสำหรับนักศึกษาทุนครูรัก(ษ์)ถิ่น 2) เพื่อพัฒนาและประเมินประสิทธิภาพของชุดหลักสูตรฝึกอบรมระยะสั้นฯ และ 3) เพื่อทดลองใช้และประเมินประสิทธิผลของชุดหลักสูตรระยะสั้นฯ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสานเชิงสำรวจ (Exploratory Mixed Methods Design) โดยแบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การศึกษาปัญหาและความต้องการจำเป็นในการพัฒนาชุดหลักสูตรอบรมระยะสั้น เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้ การสนทนากลุ่ม (Focus Group) กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาครูรัก(ษ์)ถิ่น ใช้การเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive Sampling) โดยการเลือกกลุ่มตัวอย่างเฉพาะที่ให้ประเด็นสำคัญ (Key informant sampling) ซึ่งคัดเลือกจากนักศึกษาครูรัก(ษ์)ถิ่นชั้นปีที่ 1 ถึง 4 ปีละ 2 คน รวม 4 ชั้นปี จำนวน 8 คน ระยะที่ 2 การพัฒนาและประเมินประสิทธิภาพของชุดหลักสูตรฝึกอบรมระยะสั้นฯ โดยทีมผู้วิจัยได้วิเคราะห์ข้อมูลจากการวิจัยระยะที่ 1 ด้วยวิธีการวิเคราะห์สรุปอุปนัย (Analytic Induction) พัฒนาเป็นชุดหลักสูตรฝึกอบรมระยะสั้นฯ และประเมินประสิทธิภาพของชุดหลักสูตรโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 3 ท่าน ระยะที่ 3 การทดลองใช้และประเมินประสิทธิผลของชุดหลักสูตรฝึกอบรมระยะสั้นฯ ซึ่งแบ่งเป็น 4 หลักสูตรตามชั้นปี ซึ่งใช้ประชากรทั้งหมดในการเก็บข้อมูลระยะที่ 3 ได้แก่ นักศึกษาครูรัก(ษ์)ถิ่น ชั้นปีที่ 1 จำนวน 25 คน ชั้นปีที่ 2 จำนวน 29 คน ชั้นปีที่ 3 จำนวน 30 คน และชั้นปีที่ 4 จำนวน 31 คน รวม 115 คน ผลการวิจัยพบว่า 1) นักศึกษาทุนครูรัก(ษ์)มีความต้องการจำเป็นที่จะต้องได้รับการเสริมสร้างทักษะชีวิตจำนวน 4 หลักสูตร ได้แก่ ทักษะทางการเงินขั้นพื้นฐาน ทักษะการปกป้องตนเองจากการกลั่นแกล้ง ทักษะการจัดการเวลาอย่างมีประสิทธิภาพ และ ทักษะภาวะผู้นำร่วมและการแก้ปัญหาแบบร่วมแรงร่วมใจ 2) หลักสูตรอบรมแต่ละหลักสูตรประกอบด้วย หลักการและเหตุผลวัตถุประสงค์ เนื้อหา โครงสร้าง กิจกรรม สื่อ และ ผลการประเมินชี้ว่าหลักสูตรอบรมระยะสั้นฯ มีประสิทธิภาพในระดับมากที่สุด 3) ผลการทดลองใช้ชุดหลักสูตรอบรมระยะสั้นฯ พบว่า ทั้ง 4 หลักสูตร นักศึกษาที่เข้ารับการอบรมมีความรู้ตามวัตถุประสงค์การอบรมเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยยะสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยนักศึกษาที่เข้ารับการอบรมมีความ พึงพอใจต่อหลักสูตรฝึกอบรมในระดับมาก