แนวทางการพัฒนาสมรรถนะการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา

Abstract

การวิจัยแบบผสมวิธีนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาสมรรถนะการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา ในสังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา และ 2) พัฒนาแนวทางการพัฒนาสมรรถนะ การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา ในสังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา การดําเนินการวิจัยแบ่งเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัญหาสมรรถนะการบริหารงานวิชาการของผู้บริหาร สถานศึกษาสังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การประถมศึกษา กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครู สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษา จํานวน 384 คน กําหนดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางสําเร็จรูปของโคเฮน ด้วยวิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม จํานวน 47 ข้อ ซึ่งมีค่าดัชนีความสอดคล้อง อยู่ระหว่าง 60 - 1.00 และหาค่า ความเชื่อมั่น โดยวิธีสัมประสิทธิ์แอลฟาทางครอนบาก เท่ากับ 98 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระยะที่ 2 เพื่อพัฒนาสมรรถนะการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสํานักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา มี 2 ขั้นตอนย่อย ได้แก่ ขั้นตอนที่ 2.1 ศึกษาแนวทางการพัฒนาสมรรถนะการบริหารงาน วิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา โดยการวิเคราะห์ข้อมูลในระยะที่ 1 และจากการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จํานวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง จํานวน 27 ข้อ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ขั้นตอนที่ 2.2 พัฒนาและตรวจสอบแนวทางการพัฒนา สมรรถนะการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิ จํานวน 9 คน โดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง ด้วยการสนทนากลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหาสมรรถนะการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสําานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (M = 4.53, SD = .66) และ 2) แนวทางการพัฒนาสมรรถนะการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสํานักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษา ใช้แนวทางแบบ BC5A + PDCA ประกอบด้วย 8C ได้แก่ การมุ่งผลสัมฤทธิ์ การบริการที่ดี การพัฒนาตนเอง การทํางานเป็นทีม การวิเคราะห์และสังเคราะห์ สื่อสารและการจูงใจ การพัฒนาศักยภาพบุคลากร การมีวิสัยทัศน์ และ 5A ได้แก่ หลักสูตร การจัดการเรียนการสอน การ ผลประเมินผล การพัฒนาและใช้สื่อเทคโนโลยี ทางการศึกษา การนิเทศการศึกษา และ PDCA การนําวงจรบริหารงานคุณภาพมาใช้ร่วมกันได้จํานวน 59 แนวทาง โดยรวมมีความเหมาะสม ความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ อยู่ในระดับมากที่สุด องค์ความรู้ที่ได้จากการวิจัยในครั้งนี้ สามารถนําไปใช้เป็นแนวทางปฏิบัติในการพัฒนาสมรรถนะ ด้านการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา โมเดลการจัดการคุณภาพ 8C5A + PDCA สามารถประยุกต์ใช้ในการวางแผนและกําหนดนโยบายการบริหารจัดการ สถานศึกษา อันจะช่วยส่งเสริม สนับสนุน และยกระดับการดําเนินงานของสถานศึกษาให้บรรลุเป้าหมายที่กําหนดไว้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ